Tres Hombres redt stuurloos zeiljacht op de Atlantische oceaan- door trainee Leo
by the Crew of Tres Hombres on 12/31/12
Het is 2e Kerstdag, we zijn negen dagen geleden vertrokken vanaf het kaapverdische eiland Brava, onze positie is 15° 47"N en 45°28"W. We zijn inmiddels over de helft van onze oversteek. De stemming is opperbest aan boord, gaandeweg gaan de gesprekken aan tafel over de verleidingen van de andere kant van de oceaan. Als we deze vaart kunnen behouden, zouden we eventueel nog een ander eiland kunnen aandoen voordat we naar Barbados zeilen. Op kerstavond genoten we van een heerlijke maaltijd met een overheerlijke koude dessert. Alles gaat van een leien dakje, het zeemansleven laat zich van de goede kant zien.
Deze middag is de bakboord wacht bezig met lopende werkzaamheden. De zon staat hoog aan de hemel. In de schaduw van het grootzeil ben ik bezig met het schaven van een kleine leizeil boom. Plotseling roept de kapitein vanuit de navigatiekamer dat hij een noodoproep heeft ontvangen van een duits zeiljacht. Het zeiljacht "Fidel", onderweg naar Barbados, heeft een defect roer en het schip is hierdoor onbestuurbaar. Het bevindt zich 100 Nm zuidwest van ons en heeft een drift van 1.5 knopen zuidwest. Deze "distress alert" is op onze inmarsat C binnengekomen via kustwacht station Fort de France op Martinique. Zoals gebruikelijk in zo'n situatie wordt een reddingsoperatie gecoördineerd door het kustwachtstation. We nemen onze verantwoording en melden zo spoedig mogelijk aan het kustwachtstation dat we beschikbaar zijn om hulp te bieden. We behouden onze koers (280 graden) tot nader order. Geruime tijd laat het kustwachtstation niets van zich horen terwijl er wel een jacht in ernstige moeilijkheden verkeert. Na een uur besluiten we contact op te nemen met het kustwacht station middels de satelliettelefoon. Om onbekende reden is ons antwoord niet doorgekomen, maar Fort de France heeft het dringende verzoek aan ons om medewerking te verlenen tot het geven van hulp. Onze kapitein roept iedereen aan dek en doet verslag van de situatie. Spoedig volgt een overstag manoeuvre en koersen we zuidwest (230 graden). We verwachten de Fidel de volgende morgen rond 10.00h UTC aan te treffen op de verleierde positie.
De volgende morgen treffen we echter geen zeiljacht aan en communicatie met de Fidel blijkt niet mogelijk! In overleg met Fort de France besluiten we onze oorspronkelijke koers te hervatten tot nader order. Na enige tijd krijgen we toch contact met de Fidel middels de satelliettelefoon. Nu wordt duidelijk dat het gaat om een solozeiler met een 12 meter stalen kits van 18 ton. Het schip is het complete roer verloren, inclusief de roerhak. De onfortuinlijke zeiler drijft al veertien dagen stuurloos rond! We hervatten onze zoekactie en 12.00h UTC treffen we het stuurloze zeiljacht aan op 14°36"N en 47°04"W. Met alleen een fok gehesen, gaat het jacht te keer als een dol paard. Vanaf het moment dat het schip in zicht kwam, op een afstand van 8 Nm, is het reddingsscenario voorbereid. Een noodroer ligt niet voor de hand vanwege de afmetingen van het jacht, de zeiler vraagt nadrukkelijk om een sleep. Aan dek ligt een 60 meter sleeplijn van 50 mm gereed met een drijvende voorloop van 20 meter en een werplijn.
We benaderen de Fidel bovenwinds; dit valt echter niet mee op een onrustige oceaan, de Fidel slingert enorm en wij maken uitslagen van 20° met schuin achterop lopende golven. Kapitein Arjan van der Veen manoeuvreert de Tres Hombres met grote vaardigheid tot op zo'n 15 meter afstand en Freya, de 2e stuurman, slingert haar werplijn met grote precisie aan boord van de Fidel vrijwel de gehele werplijn ligt op haar dek. De, naar nu blijkt oudere, solozeiler begrijpt de bedoeling niet helemaal en gaat op zoek naar het "keesje" i.p.v. dat hij zo snel mogelijk de voorloop binnenhaalt. Traag en verward begeeft hij zich over het dek. Kostbare tijd gaat verloren en de afstand tussen de schepen wordt snel groter. Wij hebben vrijwel de gehele sleeplijn uitgevierd, maar de man krijgt de voorloop niet te pakken. Tot ieders teleurstelling is deze poging, om een lijn over te brengen niet succesvol. Voor een volgende poging zullen we weer enkele zeilmanoeuvres moeten maken om de Fidel opnieuw te benaderen. Een 2e poging faalt eveneens!
Onze bemanning wordt moe, lunchtijd is immers reeds lang verstreken. De kapitein laat eerst de bemanning lunchen om hierna een 3e poging in te zetten. Nu benaderen we de Fidel met minimale zeilvoering, maar net genoeg om "bij te liggen". De kapitein ziet kans precies "bij te liggen" boven de Fidel zodat deze in onze luwte ligt. We krijgen nu een beeld van de door onheil getroffen zeezeiler. Zonder problemen weet hij het eind van de voorloop op zijn bolder te beleggen. Onderwijl wordt er kennis gemaakt; ongerust informeert hij naar de voorwaarden voor hulp. Moritz vertelt dat hij niet verzekerd is. Onze kapitein begrijpt de situatie volledig en grapt, of hij ook koud bier aan boord heeft!? Behoudens een contract over de verantwoordelijkheid is daarmee de hulp overeenkomst een feit. De Tres Hombres gaat de Fidel slepen naar de dichtstbijzijnde haven in de caribische regio, zo'n slordige 800 Nm. De beste man is zichtbaar opgelucht! We besluiten om een Duitssprekende matroos bij Moritz aan boord te laten gaan om de situatie op te nemen. Tevens kan dan de sleeplijn worden belegd. Clemens zal dit zwemmend gaan doen; met zijn veiligheidsharnas aan een lijn en een reddingsboei is hij in korte tijd bij de zwemtrap van de Fidel. Met een duikbril inspecteert hij de situatie van het verloren roer. Als hij terug aan boord is, hangt iedereen aan zijn lippen, om te horen over de noodlottige Fidel. We beginnen met het vieren van de sleeplijn en het zetten van de zeilen. Spoedig hebben we ons volledige tuig staan inclusief de leizeilen. We verzoeken Moritz om een fok te zetten en een lange drijflijn uit te werpen om zodoende het zwieren te beperken. Spoedig lopen we 6 knopen. Fidel volgt aardig in ons zog met een fraaie witte snor voor de boeg.
Vrijdag 28 december, de rust is weergekeerd aan boord van de Tres Hombres. De Fidel volgt ons trouw en iedereen is tevreden over de succesvolle reddingsoperatie. Het is net na de middag, mijn ochtendwacht zit erop en ik lig even in mijn kooi te dommelen. In de verte hoor ik consternatie aan dek. Spoedig komt Freya, de 2e stuurman onderdeks; "all hands on dek" De sleeplijn is gebroken! Er volgt een korte instructie van de kapitein. De positie is genoteerd. Wij lopen immers met 7 knopen snel weg bij de Fidel. Zo snel mogelijk worden de zeilen gestreken om de vaart uit het schip te halen. Dat is echter een hele toer omdat de leizeilen ook staan. Als de meeste zeilen zijn gestreken is de Fidel nog maar een stipje aan de horizon. Vervolgens gaan we overstag om op te kruisen. Strak aan de wind kruisen we tegen de zeëen in; bakken water bruisen over de boegverschansing. Enkele uren later zijn we terug bij de Fidel. We gaan weer bijliggen voor haar boeg en weten de sleeplijn weer overgezet te krijgen. Onze 1e stuurman, Erik wordt geassisteerd door onze sterke matroos Jelte om de sleeplijn te beleggen op de Fidel. Net voordat de nacht invalt is de klus geklaard. Na het avondeten worden de zeilen gezet en koersen we me een vaart van 6 knopen pal west. De volle maan in de heldere nacht helpt ons bij de laatste werkzaamheden. Alles wordt in het werk gesteld om een breuk in de sleeplijn te voorkomen. Aan boord van de Tres Hombres wordt de sleeplijn dubbel belegd, zowel op het achterdek als midscheeps. Er worden maatregelen genomen tegen schavielen in de kluisgaten middels rubberen lappen en varkensvet. De sleeplijn is zoveel verlengd, dat ie altijd onder water hangt en dus nooit strak komt te staan. Ieder uur hebben we contact met Mauritz over de conditie van de sleeptros.
In de nacht neemt de wind verder toe; de golven groeien tot ongeveer 3 meter hoogte en we zijn genoodzaakt om zeil te minderen om zodoende de krachten op de sleeplijn te verminderen. We willen immers graag met onze sleep veilig in een haven aankomen. De gehele reddingsoperatie wordt nauwlettend gevolgd door het kustwachtstation fort de france; op gezette tijden is er contact over de vorderingen van de reddingsoperatie. Het regelmatige VHF contact met Moritz gaat behalve over de sleeptros ook over leven en welzijn! Inmiddels verschijnt hij steeds schaarser gekleed aan dek. Misschien vanwege het heerlijke tropische weer? Wij hebben hem echter ook gevraagd om kleding te gebruiken ter voorkoming van schavielen van de sleeplijn, maar hoeveel kleding heeft hij eigenlijk?
Comments (20)
